ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการป่วยเป็นวัณโรคในเด็กที่มีประวัติการได้รับวัคซีนบีซีจี

Abstract

การศึกษานี้เป็นการศึกษาแบบ hospital based case control study เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการป่วยเป็นวัณโรคในเด็กที่มีประวัติการได้รับวัคซีนบีซีจี โดยเก็บข้อมูลจากผู้ป่วยที่มารับการตรวจรักษาที่สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี และภาควิชากุมารเวชศาสตร์ ศิริราชพยาบาล ระหว่างวันที่ 1 ธันวาคม 2545 ถึง วันที่ 30 มิถุนายน 2546 กลุ่มศึกษาคือ ผู้ป่วยวัณโรคจากสถานพยาบาลทั้ง 2 แห่ง จำนวน 130 คน และกลุ่มควบคุมคือ ผู้ป่วยแผนกกระดูกและข้อ สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี จำนวน 130 คน ที่มีอายุและเพศเดียวกับกลุ่มที่ศึกษา การศึกษานี้ ได้ศึกษาตัวแปรด้านชีวภาพ ได้แก่ ภาวะทุพโภชนาการ, สถานะสุขภาพและน้ำหนักแรกเกิด ด้านสิ่งแวดล้อม ได้แก่ การถ่ายเทอากาศภายในบ้านและห้องนอนเด็ก การได้รับควันบุหรี่ ประวัติการสัมผัสผู้ป่วยวัณโรค ความหนาแน่นในครอบครัวและการได้รับควันไฟจากเตาฟืน ด้านเศรษฐฐานะ ได้แก่ ความรู้และอาชีพของบิดามารดา, ความรู้ของผู้เลี้ยงดูเด็ก, รายได้ของครอบครัวต่อเดือน และความสม่ำเสมอของรายได้ พบว่า เด็กที่มีประวัติสัมผัสกับผู้ป่วยวัณโรคจะมีความเสี่ยงต่อการป่วยเป็นวัณโรคสูงกว่าเด็กที่ไม่มีประวัติดังกล่าว โดยความเสี่ยงจะแตกต่างกันตามระดับของความใกล้ชิด เช่น ใกล้ชิดมาก (OR 85.67, 950% CI 11.33-647.79) ใกล้ชิด (OR 31.11, 95% CI 3.93-246.22) และไม่ใกล้ชิด (OR 32.70, 95% CI 4.18-255.94) ความหนาแน่นในครอบครัวเฉลี่ยมากกว่า 5 คนต่อห้อง (OR 2.41, 95% CI 1.06-5.52) และการสัมผัสใกล้ชิดต่อควันบุหรี่ (OR 5.50, 95% CI 2.17-13.95) เป็นปัจจัยสนับสนุนที่ทำให้เด็กป่วยเป็นวัณโรคแม้ว่าจะเคยได้รับวัคซีนบีซีจีแล้ว ดังนั้น หน่วยงานด้านสาธารณสุขควรจะสร้างระบบการเฝ้าระวังวัณโรคในเด็ก โดยเฉพาะในกลุ่มพื้นที่ที่มีความหนาแน่นของประชากรสูง ควรมีวิธีการป้องกันวัณโรคอื่นๆที่นอกเหนือจากการใช้วัคซีนบีซีจี เช่น การให้การรักษาผู้ป่วยวัณโรคแอบแฝง นอกจากนั้น ควรจะมีการสร้างความเข้าใจและกระตุ้นให้ผู้สูบบุหรี่ในทุกครอบครัวหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ในบริเวณที่มีเด็กอยู่ใกล้เคียง