การพัฒนาตนตามหลักอานาปานสติ : กรณีศึกษานักศึกษามหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตสิรินธรราชวิทยาลัย ในพระราชูปถัมภ์ จังหวัดนครปฐม
Issued Date
2556
Copyright Date
2556
Resource Type
Language
tha
File Type
application/pdf
No. of Pages/File Size
ก-ฑ, 187 แผ่น : ภาพประกอบสี
Access Rights
open access
Rights
ผลงานนี้เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยมหิดล ขอสงวนไว้สำหรับเพื่อการศึกษาเท่านั้น ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา ห้ามดัดแปลงเนื้อหา และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า
Rights Holder(s)
มหาวิทยาลัยมหิดล
Bibliographic Citation
วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม. (ศาสนาเปรียบเทียบ))--มหาวิทยาลัยมหิดล, 2556
Suggested Citation
พระวิเชียร แสนศรี การพัฒนาตนตามหลักอานาปานสติ : กรณีศึกษานักศึกษามหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตสิรินธรราชวิทยาลัย ในพระราชูปถัมภ์ จังหวัดนครปฐม. วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม. (ศาสนาเปรียบเทียบ))--มหาวิทยาลัยมหิดล, 2556. สืบค้นจาก: https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/20.500.14594/93591
Title
การพัฒนาตนตามหลักอานาปานสติ : กรณีศึกษานักศึกษามหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตสิรินธรราชวิทยาลัย ในพระราชูปถัมภ์ จังหวัดนครปฐม
Alternative Title(s)
Self-development based on anapanasati : a case study of students in the Mahamakut Buddhist University-Sirindhorn campus, Nakhon Pathom province
Author(s)
Advisor(s)
Abstract
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 2 ข้อ คือ 1) ศึกษาแนวคิดและวิธีการการพัฒนาตนตามหลักอานาปานสติในพระพุทธศาสนาและ 2) ศึกษาผลของการพัฒนาตนตามหลักอานาปานสติในพระพุทธศาสนาของนักศึกษามหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตสิรินธรราชวิทยาลัย ในพระราชูปถัมภ์ ออกแบบเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ และเชิงปริมาณ อาศัยการศึกษาเอกสารได้แก่ พระไตรปิฎก อรรถกถา และเอกสารอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง สำหรับการวิจัยภาคสนาม กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย นักศึกษามหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย ในพระราชูปถัมภ์นครปฐม โครงการเรียนวันเสาร์ - วันอาทิตย์ รุ่นที่ 13 - 14 จำนวน 120 คน ประกอบด้วย เพศชาย 59 คน เพศหญิง 61 คน ในการรวบรวมข้อมูลได้ใช้แบบสอบถาม 2 ชุด คือ 1) ก่อนการปฏิบัติ และ 2) หลังการปฏิบัติ ผลการศึกษาพบว่า แนวคิดและวิธีการที่ใช้ในการพัฒนาตนตามหลักอานาปานสติในพระพุทธศาสนา คือ ศีล 8 อานาปานสติ ไตรสิกขา ภาวนา 4 สติปัฏฐาน การใช้หลักแนวคิดและวิธีการพัฒนาตนของนักศึกษาตามหลักอานาปานสติ คือ ช่วยให้ผู้ฝึกปฏิบัติเป็นผู้มีสติต่อเนื่องในสิ่งที่ตนเองทำอยู่ และ สามารถปฏิบัติงานได้อย่างมีสติ หลักไตรสิกขาคือ ช่วยพัฒนาตนให้มีการควบคุมความประพฤติทางกายและ วาจาได้ดีขึ้น โดยมีสติอยู่ตลอดเวลา เป็นผลมาจากการฝึกสมาธิ และมีกระบวนการคิดที่รอบคอบเพราะมีการพิจารณาไตร่ตรองทุกขณะในการที่จะทำสิ่งใด หลักภาวนา คือ กายภาวนาช่วยให้กายมีพัฒนาการต่อสิ่งรอบ ข้างได้ดี ศีลภาวนาไม่เบียดเบียนซึ่งกันและกัน จิตตภาวนาช่วยทำให้จิตมีสมาธิ และปัญญาภาวนา สามารถแก้ปัญหาของนักศึกษาที่เข้าอบรมได้ดีขึ้น เป็นต้น ส่วนผลของการพัฒนาตนตามหลักอานาปานสติของนักศึกษาหลังการปฏิบัติตนตามหลักอานาปานสติ โดยรวมทั้ง 4 ด้าน คือ ด้านกาย ด้านศีล ด้านจิตหรืออารมณ์ และด้านปัญญา อยู่ในระดับมากแสดงว่านักศึกษาส่วนใหญ่มีการพัฒนาตนดีขึ้นตามลำดับ มีสติรู้ตัวเองอยู่ตลอดเวลารู้จักให้เกียรติให้ความเคารพผู้อื่น รู้จักการควบคุมอารมณ์ตัวเองได้ดีขึ้น มีสติสามารถแก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้ดีขึ้นตามลำดับเมื่อพิจารณาเปรียบเทียบผลการวิเคราะห์ความแตกต่างของค่าเฉลี่ยเป็นรายด้าน พบว่า ด้านการพัฒนาตนทางศีล ด้านการพัฒนาตนทางจิตหรืออารมณ์ และด้านการพัฒนาตนทางปัญญา ไม่แตกต่างกัน ส่วนด้านการพัฒนาตนทางกายนั้น แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ข้อเสนอแนะจากการวิจัย คือ ควรมีการพัฒนาปัจจัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาตนตามหลักอานาปานสติของนักศึกษา ได้แก่ 1) สถานที่ 2) พระวิทยากร 3) สื่อหรือนวัตกรรมใหม่ๆ 4) กฎระเบียบ 5) หลักสูตรการอบรม ทั้งนี้เพื่อให้ผู้เข้าฝึกปฏิบัตินำไปประยุกต์ใช้ในการดำรงชีวิตได้อย่างเหมาะสม สามารถพัฒนาจิตของตนให้มีประสิทธิภาพประสิทธิผลอยู่ในสังคมอย่างมีความสุข
This research was conducted to Achieve 2 objectives: 1) to examine concepts and methods of Self-development based on Anapanasati: 2) examine A Case Study of Students in Mahamakut Buddhist University - Sirindhorn Campus under Royal Patronage. This research consisted of both qualitative and quantitative studies, which involved document research, e.g. The Tipitaka, commentary and other related documents. For the field study, the sample group involved 120 students of Mahamakut Buddhist University under Royal Patronage, Nakhon Pathom, Class 13-14, the weekend program. This sample group consisted of 59 male and 61 female students. The data was collected by 2 sets of questionnaires : pre-practice questionnaire and post-practice questionnaire. The result showed that the concepts and methods in self-development based on Anapanasati involved Sila 8, Anapanasati, Tisikkha, Bhavana 4, and Satipatthana. The concepts and methods in self-development based on Anapanasati helped the practitioners hold constant awareness of what they were doing and working at . The Tisikkha helped self-development by controlling their physical and verbal conduct better, while continuing mindfulness at all time, as a resulted of meditation practice . The practitioners also acquired a careful thinking process, because they considered, at every moment, anything they did. Kaya-Bhavana helped the physical body respond well to the environment. Sila-Bhavana produces harmlessness. Citta- Bhavana helped the mind usstain. Panna- Bhavana helped the trained students to solve problems better, etc. These were the outcomes of self-development based on Anapanasati in 4 areas, including physical body, precepts, mind (or emotion ) and intelligence, which were all at the high level. This meant that most students acquired better self-development, had awareness at all times, paid respect to others, controlled emotions better, and had more consciousness in confronting problems. When comparing the analysis results in each area, there were no differences in moral development, spiritual or emotional development and intellectual self-development. However, there were some differences for physical self-development at the 0.05 level of significance. From this research, it is suggested that other factors relating to selfdevelopment based on Anapanasati should be improved as well, which include 1) place, 2) lecturer monk, 3) new media or innovation, 4) rules, and 5) a training course so that the practitioners can apply these factors to their daily life appropriately and their mental development will become efficient for a happy life in the society.
This research was conducted to Achieve 2 objectives: 1) to examine concepts and methods of Self-development based on Anapanasati: 2) examine A Case Study of Students in Mahamakut Buddhist University - Sirindhorn Campus under Royal Patronage. This research consisted of both qualitative and quantitative studies, which involved document research, e.g. The Tipitaka, commentary and other related documents. For the field study, the sample group involved 120 students of Mahamakut Buddhist University under Royal Patronage, Nakhon Pathom, Class 13-14, the weekend program. This sample group consisted of 59 male and 61 female students. The data was collected by 2 sets of questionnaires : pre-practice questionnaire and post-practice questionnaire. The result showed that the concepts and methods in self-development based on Anapanasati involved Sila 8, Anapanasati, Tisikkha, Bhavana 4, and Satipatthana. The concepts and methods in self-development based on Anapanasati helped the practitioners hold constant awareness of what they were doing and working at . The Tisikkha helped self-development by controlling their physical and verbal conduct better, while continuing mindfulness at all time, as a resulted of meditation practice . The practitioners also acquired a careful thinking process, because they considered, at every moment, anything they did. Kaya-Bhavana helped the physical body respond well to the environment. Sila-Bhavana produces harmlessness. Citta- Bhavana helped the mind usstain. Panna- Bhavana helped the trained students to solve problems better, etc. These were the outcomes of self-development based on Anapanasati in 4 areas, including physical body, precepts, mind (or emotion ) and intelligence, which were all at the high level. This meant that most students acquired better self-development, had awareness at all times, paid respect to others, controlled emotions better, and had more consciousness in confronting problems. When comparing the analysis results in each area, there were no differences in moral development, spiritual or emotional development and intellectual self-development. However, there were some differences for physical self-development at the 0.05 level of significance. From this research, it is suggested that other factors relating to selfdevelopment based on Anapanasati should be improved as well, which include 1) place, 2) lecturer monk, 3) new media or innovation, 4) rules, and 5) a training course so that the practitioners can apply these factors to their daily life appropriately and their mental development will become efficient for a happy life in the society.
Description
ศาสนาเปรียบเทียบ (มหาวิทยาลัยมหิดล 2556)
Degree Name
ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต
Degree Level
ปริญญาโท
Degree Department
คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์
Degree Discipline
ศาสนาเปรียบเทียบ
Degree Grantor(s)
มหาวิทยาลัยมหิดล