ผลของโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อมในชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัว

Abstract

การวิจัยกึ่งทดลองมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยงต่อ ภาวะสมองเสื่อมในชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัวกลุ่มตัวอย่างในการศึกษาครั้งคือกลุ่มผู้สูงอายุที่มีอายุ 60-75ปี จำนวน 64 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 32 คน โดยมีระยะเวลาในการศึกษา 6 สัปดาห์ แบ่งเป็นระยะทดลอง 4และระยะติดตามผล 2 สัปดาห์ กิจกรรมในโปรแกรมได้ประยุกต์ทฤษฎีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ (Health belief Model )และแนวคิดแรงสนับสนุนทางสังคม โดยกลุ่มทดลองจะได้รับกิจกรรมตามโปรแกรม ซึ่งประกอบด้วยการให้ความรู้เกี่ยวกับภาวะสมองเสื่อมกระตุ้นการรับรู้โอกาสเสี่ยงและ ความรุนแรงต่อการเกิดภาวะสมองเสื่อม การให้ความรู้เกี่ยวกับอาหารที่ช่วยบำรุงสมอง อาหารสำหรับผู้สูงอายุการผ่อนคลายความเครียด การให้ความรู้และฝึกทักษะการออกกำลังกายและการบริหารสมอง และกิจกรรมกลุ่ม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ ร่วมกับการให้แรงสนับสนุนทางสังคมจากบุคคลในครอบครัว เมื่อสิ้นสุดการวิจัยกลุ่มเปรียบเทียบจะได้รับความรู้เกี่ยวกับภาวะสมองเสื่อมพร้อมคำแนะนำเกี่ยวกับการปฏิบัติตัวเช่นเดียวกับกลุ่มทดลอง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม ในระยะก่อนทดลอง หลังทดลองและระยะติดตามผล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติค่าเฉลี่ย ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานChi-square,Repeated Measure ANOVA, Bonferroni และIndependent t-test ผลการวิจัยพบว่าภายหลังทดลองและระยะติดตามผลกลุ่มทดลองมีค่าคะแนนเฉลี่ยด้านความรู้ การรับรู้ความรุนแรงและโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดภาวะสมองเสื่อมการรับรู้ประโยชน์และอุปสรรคต่อการดูแลสุขภาพตนเองและการปฏิบัติดูแลสุขภาพตนเองดีขึ้นกว่าก่อนทดลองและดีกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value <0.05) การวิจัยครั้งนี้สรุปได้ว่าโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อมในชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัว ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับการปฏิบัติตัวเพื่อป้องกันการเกิดภาวะสมองเสื่อมดีขึ้น ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับประชากรกลุ่มโรคที่มีลักษณะใกล้เคียงกันได้

The purpose of this is Quasi-experiment study was for the health promotion program for the elderly risk at risk of Alzheimer's in the community. The samples were of the elderly between 60-75 years old; The 64 participants were divided into two groups, an experimental group and a comparison group which consisted of 32 people in each group. The research was conducted for a period of 6 weeks. 4weeks was allotted for the intervention and another 2 weeks provided for the follow up. Activities in this program were adopted from Health Belief Model and Social Support Concept. This intervention program included: severity of the Alzheimer's disease to encourage severity awareness, the Alzheimer's disease risk assessment and information regarding the perceived severity and susceptibility to Alzheimer's, information regarding the nutrition and stress releasing skills, Information regarding the exercises and mastering the exercises, and group discussions about health care for the elderly at risk of Alzheimer's. The comparison group received documents about Alzheimer's disease and the same activities that were given to the experimental group after the end of research period. The data collection was conducted by questionnaires for the pre-test, post-test and follow-up periods. The Statistical analysis was performed by using percentage, mean, standard deviation, Chi-square, Repeated measure ANOVA, Bonferroni and Independent t-test. The results of this study indicated that, after the intervention and follow up periods, the experimental group had a significantly higher mean score of Knowledge of Alzheimer's, perceived severity, perceived susceptibility to Alzheimer's, perceived benefits and barriers to health care and practice self-care of the elderly, Alzheimer's prevention behaviors then before the intervention and those in the comparison group; both after the intervention and the follow up period (p-value < 0.05) This research's result, for the health promotion program for the elderly at risk of Alzheimer's in the community, shows the beneficial in positive changes for the experimental group's behavior in preventing Alzheimer's disease, which can be applied to other similar groups of chronic disease populations