ผลของโปรแกรมการใช้สื่อวีดีทัศน์ช่วยสอน ต่อความรู้และทักษะการดูแลทวารเทียมในญาติผู้ดูแลผู้มีทวารเทียมรายใหม่

Abstract

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการใช้สื่อวีดีทัศน์ช่วยสอนต่อความรู้และทักษะการดูแลทวารเทียมของญาติผู้ดูแลผู้มีทวารเทียมรายใหม่ โดยใช้กรอบแนวคิดความสามารถ การดูแลบุคคลที่ต้องการพึ่งพา (Dependent care agency) ของโอเร็มและการเรียนรู้ของบลูม กลุ่มตัวอย่างเป็นญาติผู้ดูแลผู้มีทวารเทียมรายใหม่ ที่เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลรามาธิบดี ถูกเลือกแบบเฉพาะเจาะจงตามคุณสมบัติที่กำหนด จำนวน 50 คน แบ่งเป็นกลุ่มควบคุมที่ได้รับการสอนจากพยาบาลออสโตมีและแผลแบบปกติ 25 คน และ กลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมการใช้สื่อวีดีทัศน์ช่วยสอนร่วมกับคำแนะนำจากพยาบาลออสโตมีและแผล 25 คนประเมินความรู้ก่อนการสอน และประเมินความรู้และทักษะหลังการสอน และหลังจำหน่าย เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ โปรแกรมการใช้สื่อวีดีทัศน์ช่วยสอน แบบบันทึกข้อมูลทั่วไปของผู้มีทวารเทียมและญาติผู้ดูแล แบบประเมิน ความรู้การดูแลทวารเทียม และแบบประเมินทักษะการดูแลทวารเทียม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติบรรยาย สถิติไคสแควร์ สถิติที และสถิติวิเคราะห์ความแปรปรวน ผลการศึกษาพบว่า ญาติผู้ดูแลกลุ่มควบคุม และกลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้การดูแลทวาร เทียมหลังการสอน และหลังจำหน่ายสูงขึ้นกว่าก่อนการสอน แต่ไม่มีความแตกต่างกันในทุกช่วงเวลาระหว่างกลุ่มและมีค่าเฉลี่ยคะแนนทักษะการดูแลทวารเทียมหลังจำหน่าย สูงขึ้นกว่าหลังการสอน โดยกลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนทักษะการดูแลทวารเทียมสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p< .05) ผลการศึกษาครั้งนี้ แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมการใช้สื่อวีดิทัศน์ช่วยสอน สามารถนำมาใช้ให้ความรู้และฝึกทักษะการดูแลทวารเทียม ในญาติผู้ดูแลผู้มีทวารเทียมรายใหม่ได้

This quasi-experimental research design aimed to examine the effect of video assisted teaching program on ostomy care knowledge and skills among new ostomate' s caregivers. The theory of dependent care agency's Orem and Bloom's taxonomy was used as the conceptual framework. The sample composed of 50 caregivers of new ostomate equally divided into a control group and an experimental group who had treatment at Ramathibodi Hospital. The control group received routine instruction only, and the experimental group received the video assisted teaching program plus routine instruction. Data for ostomy care knowledge were collected before teaching and ostomy care knowledge and skills data were collected after teaching and after discharged. Instrumentation was composed of the video-assisted teaching program, demographic data, ostomy care knowledge assessment, and ostomy care skill assessment. Data were analysed using descriptive statistics and inferential statistics. Results of the study showed a significant increase in knowledge and skill scores. No significant differences were found between the 2 groups with knowledge of ostomy care, but the experimental group had statistically higher mean score of skill than the control group. Based on the findings of the study, the video assisted teaching program should be used in order to teach new ostomates and caregivers about ostomy care.