Publication: ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจในการดูแลโดยมีผู้ป่วยและครอบครัวเป็นศูนย์กลางของพยาบาลหน่วยวิกฤตในสถานการณ์แพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019
Issued Date
2568
Resource Type
Resource Version
Accepted Manuscript
Language
tha
File Type
application/pdf
ISSN
2822-1370 (Print)
2822-1389 (Online)
2822-1389 (Online)
Journal Title
วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางการพยาบาล
Volume
31
Issue
2
Start Page
288
End Page
307
Access Rights
open access
Rights
ผลงานนี้เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยมหิดล ขอสงวนไว้สำหรับเพื่อการศึกษาเท่านั้น ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา ห้ามดัดแปลงเนื้อหา และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า
Rights Holder(s)
โรงเรียนพยาบาลรามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
Bibliographic Citation
วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางการพยาบาล. ปีที่ 31, ฉบับที่ 2 (พ.ค.-ส.ค. 2568), 288-307
Suggested Citation
กรองกาญจน์ กาญจนีย์, สุมลชาติ ดวงบุบผา, สุนทรี เจียรวิทยกิจ, Krongkan Kanjanee, Sumolchat Duangbubpha, Soontaree Jianvitayakij ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจในการดูแลโดยมีผู้ป่วยและครอบครัวเป็นศูนย์กลางของพยาบาลหน่วยวิกฤตในสถานการณ์แพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางการพยาบาล. ปีที่ 31, ฉบับที่ 2 (พ.ค.-ส.ค. 2568), 288-307. 307. สืบค้นจาก: https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/117233
Research Projects
Organizational Units
Authors
Journal Issue
Thesis
Title
ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจในการดูแลโดยมีผู้ป่วยและครอบครัวเป็นศูนย์กลางของพยาบาลหน่วยวิกฤตในสถานการณ์แพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019
Alternative Title(s)
Factors Influencing Intention to Perform Patient and Family- Centered Care among Critical Care Nurses during COVID-19 Pandemic
Author's Affiliation
Abstract
การดูแลโดยมีผู้ป่วยและครอบครัวเป็นศูนย์กลาง (patient and family-centered care: PFCC) เป็นแนวคิดการดูแลที่มีพื้นฐานมาจากการร่วมมือกันระหว่างผู้ป่วย ครอบครัว และทีมสุขภาพ เพื่อทำให้การดูแลรักษาเกิดประโยชน์สูงสุด ประกอบด้วยแนวคิดหลักที่สำคัญ 4 ด้าน ได้แก่ 1) การมีศักดิ์ศรีและความเคารพ 2) การแบ่งปันข้อมูล 3) การมีส่วนร่วม และ 4) การประสานความร่วมมือ ปัจจุบันการดูแลแบบ PFCC ถูกนำไปใช้ในผู้ป่วยกลุ่มต่าง ๆ อย่างแพร่หลาย และทำให้เกิดผลลัพธ์ทางคลินิกที่ดีทั้งต่อผู้ป่วย ครอบครัว และทีมสุขภาพ อย่างไรก็ตาม การดูแลแบบ PFCC ในผู้ป่วยวิกฤตเป็นสิ่งที่ท้าทาย เนื่องจากระบบการดูแลรักษาผู้ป่วยวิกฤตได้รับการออกแบบให้ใช้เทคโนโลยีต่าง ๆ เป็นเครื่องมือในการรักษาและติดตามผล นอกจากนี้อุปสรรคในดูแลแบบ PFCC ในผู้ป่วยวิกฤต อาจเกิดจากตัวผู้ป่วยและครอบครัว สภาพแวดล้อมในหอผู้ป่วยวิกฤต และจากทีมสุขภาพได้ พยาบาลหน่วยวิกฤตที่ดูแลผู้ป่วยอย่างใกล้ชิดตลอด 24 ชั่วโมง จึงมีบทบาทสำคัญในการดูแลแบบ PFCC อย่างไรก็ตาม ในช่วงสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อโคโรนาไวรัส 2019 หรือโควิด-19 ทำให้เกิดข้อจำกัดในการมีปฏิสัมพันธ์ และการสื่อสารระหว่างผู้ป่วย ครอบครัว และพยาบาลหน่วยวิกฤต รวมทั้งพยาบาลวิกฤตไม่ได้รับการเตรียมพร้อมต่อสถานการณ์นี้ แนวปฏิบัติป้องกันการแพร่กระจายโรคโควิด-19 ภาระงานที่เพิ่มขึ้น ความเหนื่อยล้า ความเครียด และความกังวลต่อการติดโรคโควิด-19 อาจส่งผลต่อความตั้งใจของพยาบาลวิกฤตต่อการดูแลแบบ PFCC ได้ ดังนั้น การทำความเข้าใจถึงปัจจัยที่มีผลต่อความตั้งใจในการดูแลแบบ PFCC ของพยาบาลหน่วยวิกฤตจึงเป็นสิ่งสำคัญ ทฤษฎีพฤติกรรมตามแผน (Theory of Planned Behavior: TPB) เป็นทฤษฎีที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในการศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมของบุคคล จากทฤษฎีพฤติกรรมตามแผน ความตั้งใจของบุคคลในการแสดงพฤติกรรมนั้น ทำนายได้จากปัจจัยสำคัญ 3 ด้าน ได้แก่ 1) ทัศนคติที่มีต่อพฤติกรรม (attitude toward the behavior) 2) การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง (subjective norm) และ3) การรับรู้ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรม (perceived behavioral control) ดังนั้น การใช้กรอบแนวคิดจากทฤษฎีพฤติกรรมตามแผน เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อความตั้งใจในการดูแลแบบ PFCC ของพยาบาลหน่วยวิกฤตในช่วงสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อโควิด-19 จะส่งเสริมให้เข้าใจพฤติกรรมการดูแลผู้ป่วยของพยาบาลหน่วยวิกฤตและส่งเสริมคุณภาพการดูแลและความปลอดภัยให้ผู้ป่วย
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายความตั้งใจในการดูแลแบบ PFCC ของพยาบาลหน่วยวิกฤตในสถานการณ์แพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ได้แก่ ระดับการศึกษา ประสบการณ์การทำงานในหอผู้ป่วยวิกฤต ทัศนคติ การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง และการรับรู้ความสามารถในการดูแลแบบ PFCC การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบความสัมพันธ์เชิงทำนาย โดยใช้กรอบแนวคิดการดูแลแบบ PFCC แนวคิดพฤติกรรมตามแผน และ คุณลักษณะของพยาบาล กลุ่มตัวอย่างเป็นพยาบาลหน่วยวิกฤต 124 คน ที่ปฏิบัติงานในหอผู้ป่วยวิกฤต 8 แห่ง ที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ตามเกณฑ์คือ เป็นพยาบาลระดับปฏิบัติการ และมีประสบการณ์การทำงานในหอผู้ป่วยวิกฤตอย่างน้อย 6 เดือน เครื่องมือประกอบด้วย แบบสอบถาม 5ชุด ได้แก่ 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบสอบถามทัศนคติต่อการดูแลแบบ PFCC 3) แบบสอบถามการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิงในการดูแลแบบ PFCC 4) แบบสอบถามการรับรู้ความสามารถในการดูแลแบบ PFCC และ 5) แบบสอบถามความตั้งใจในการดูแลแบบ PFCC วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติการถดถอยพหุคูณแบบ Enter
ผลการวิจัย พบว่า ระดับการศึกษา ประสบการณ์การทำงานในหอผู้ป่วยวิกฤต ทัศนคติ การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง และการรับรู้ความสามารถในการดูแลแบบ PFCC สามารถร่วมกันทำนายความตั้งใจในการดูแลแบบ PFCC ของพยาบาลหน่วยวิกฤตได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (F = 7.849, p < .01) ร้อยละ 25 โดยที่การรับรู้ความสามารถในการดูแลแบบ PFCC (β = .314, p = .002) การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง (β = .223, p = .015) และระดับการศึกษา (β = .175, p = .038) เป็นตัวแปรที่มีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติต่อความตั้งใจในการดูแลแบบPFCC ของพยาบาลหน่วยวิกฤต จากผลการศึกษาครั้งนี้ ผู้บริหารทางการพยาบาลควรจัดการอบรมการดูแลแบบ PFCC เพื่อส่งเสริมความเข้าใจ และทัศนคติที่ดีแก่พยาบาลหน่วยวิกฤต รวมทั้งจัดระบบสนับสนุนการสื่อสารและความร่วมมือระหว่างผู้ป่วย ครอบครัว และทีมสุขภาพ เช่น ห้องประชุม และทีมที่ปรึกษาให้แก่ผู้ป่วยและครอบครัว
Patient- and family-centered care (PFCC) is a care concept that emphasizes collaboration among patients, families, and healthcare teams to maximize the benefits of care. It consists of four main concepts: 1) dignity and respect, 2) information sharing, 3)participation, and 4) collaboration. PFCC has been widely used in various patient groups, yielding favorable clinical outcomes for patients, their families, and healthcare teams. However, implementing PFCC in critically ill patients is challenging because the critical care system is designed to use various technologies as tools for treatment and monitoring. In addition, barriers to PFCC implementation in critically ill patients may come from the patients and their families, the environment in the critical care unit, and the healthcare team. Therefore, critical care nurses who provide continuous care to patients 24 hours a day play an essential role in PFCC. However, during the COVID-19 pandemic, there have been limitations in interactions and communication between patients, families,and critical care nurses, and critical care nurses have not been prepared for this situation. COVID-19 infection prevention guidelines, increased workload, fatigue, stress, and anxiety of COVID-19 infection may affect critical care nurses' intention to provide PFCC care. Understanding the factors affecting critical care nurses' intention to provide PFCC is significant. The Theory of Planned Behavior (TPB) is a widely used theory that investigate factors affecting individual behavior.According to the TPB, an individual's intention to perform a behavior is predicted by three key factors: 1) attitude toward the behavior, 2) subjective norm, and 3) perceived behavioral control.Therefore, using the TPB as a conceptual framework to study the factors affecting critical care nurses' intention to provide PFCC care during the COVID-19 pandemic will promote the understanding of critical care nurses' patient care behavior and improve the quality of care and patient safety. This study aimed to examine the predictive factors for the intention to perform PFCC among critical care nurses during the COVID-19 pandemic, including education level, work experience in the critical care unit, attitude toward PFCC, subjective norms in PFCC, and perceived behavioral control in PFCC. This study employed a predictive correlational research design based on the conceptual frameworks of PFCC, TPB, and nurses' characteristics. The sample group consisted of 124 critical care nurses working in eight critical care units at Chulalongkorn Hospital,a facility affiliated with the Thai Red Cross Society. The sample was purposively selected to include only professional nurses with at least six months of experience working in a critical care unit. The instruments consisted of five questionnaires: 1) the Personal Data Questionnaire, 2) the Attitude toward PFCC Questionnaire, 3) the Subjective Norm in PFCC Questionnaire, 4) the Perceived Behavioral Control in PFCC Questionnaire, and 5) the Intention to Perform PFCC Questionnaire.The data were analyzed using descriptive statistics and multiple regression with the Enter method. The results revealed that education level, work experience in the critical care unit,attitude toward PFCC, subjective norms in PFCC, and perceived behavioral control in PFCC could predict critical care nurses' intention to perform PFCC by 25% with statistical significance (F =7.849, p < .01). Perceived behavioral control in PFCC (β = .314, p = .002), subjective norms in PFCC (β = .223, p = .015), and education level (β = .175, p = .038) were significant predictors of critical care nurses' intention to perform PFCC. From the results of this study, nursing administrators should set up a PFCC training program to promote understanding and positive attitudes for critical care nurses, as well as establish a system to support communication and cooperation among patients, families, and the healthcare team, such as meeting rooms and a consultation team for patients and families.
Patient- and family-centered care (PFCC) is a care concept that emphasizes collaboration among patients, families, and healthcare teams to maximize the benefits of care. It consists of four main concepts: 1) dignity and respect, 2) information sharing, 3)participation, and 4) collaboration. PFCC has been widely used in various patient groups, yielding favorable clinical outcomes for patients, their families, and healthcare teams. However, implementing PFCC in critically ill patients is challenging because the critical care system is designed to use various technologies as tools for treatment and monitoring. In addition, barriers to PFCC implementation in critically ill patients may come from the patients and their families, the environment in the critical care unit, and the healthcare team. Therefore, critical care nurses who provide continuous care to patients 24 hours a day play an essential role in PFCC. However, during the COVID-19 pandemic, there have been limitations in interactions and communication between patients, families,and critical care nurses, and critical care nurses have not been prepared for this situation. COVID-19 infection prevention guidelines, increased workload, fatigue, stress, and anxiety of COVID-19 infection may affect critical care nurses' intention to provide PFCC care. Understanding the factors affecting critical care nurses' intention to provide PFCC is significant. The Theory of Planned Behavior (TPB) is a widely used theory that investigate factors affecting individual behavior.According to the TPB, an individual's intention to perform a behavior is predicted by three key factors: 1) attitude toward the behavior, 2) subjective norm, and 3) perceived behavioral control.Therefore, using the TPB as a conceptual framework to study the factors affecting critical care nurses' intention to provide PFCC care during the COVID-19 pandemic will promote the understanding of critical care nurses' patient care behavior and improve the quality of care and patient safety. This study aimed to examine the predictive factors for the intention to perform PFCC among critical care nurses during the COVID-19 pandemic, including education level, work experience in the critical care unit, attitude toward PFCC, subjective norms in PFCC, and perceived behavioral control in PFCC. This study employed a predictive correlational research design based on the conceptual frameworks of PFCC, TPB, and nurses' characteristics. The sample group consisted of 124 critical care nurses working in eight critical care units at Chulalongkorn Hospital,a facility affiliated with the Thai Red Cross Society. The sample was purposively selected to include only professional nurses with at least six months of experience working in a critical care unit. The instruments consisted of five questionnaires: 1) the Personal Data Questionnaire, 2) the Attitude toward PFCC Questionnaire, 3) the Subjective Norm in PFCC Questionnaire, 4) the Perceived Behavioral Control in PFCC Questionnaire, and 5) the Intention to Perform PFCC Questionnaire.The data were analyzed using descriptive statistics and multiple regression with the Enter method. The results revealed that education level, work experience in the critical care unit,attitude toward PFCC, subjective norms in PFCC, and perceived behavioral control in PFCC could predict critical care nurses' intention to perform PFCC by 25% with statistical significance (F =7.849, p < .01). Perceived behavioral control in PFCC (β = .314, p = .002), subjective norms in PFCC (β = .223, p = .015), and education level (β = .175, p = .038) were significant predictors of critical care nurses' intention to perform PFCC. From the results of this study, nursing administrators should set up a PFCC training program to promote understanding and positive attitudes for critical care nurses, as well as establish a system to support communication and cooperation among patients, families, and the healthcare team, such as meeting rooms and a consultation team for patients and families.