Publication: พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุที่ติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน
Issued Date
2561
Resource Type
Language
tha
ISSN
0858-9739 (Print)
2672-9784 (Online)
2672-9784 (Online)
Rights
มหาวิทยาลัยมหิดล
Rights Holder(s)
โรงเรียนพยาบาลรามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
Bibliographic Citation
รามาธิบดีพยาบาลสาร. ปีที่ 24, ฉบับที่ 3 (ก.ย.-ธ.ค. 2561), 345-360
Suggested Citation
ดวงธิดา ช่างย้อม, มุกดา เดชประพนธ์, พรทิพย์ มาลาธรรม, Duangtida Shangyom, Mukda Detprapon, Porntip Malathum พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุที่ติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน. รามาธิบดีพยาบาลสาร. ปีที่ 24, ฉบับที่ 3 (ก.ย.-ธ.ค. 2561), 345-360. สืบค้นจาก: https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/20.500.14594/44591
Research Projects
Organizational Units
Authors
Journal Issue
Thesis
Title
พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุที่ติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน
Alternative Title(s)
Self-Care Behaviors in Older Persons with Upper Respiratory Tract Infection
Other Contributor(s)
Abstract
การวิจัยเชิงบรรยายครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุ
ที่ติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนทั้งด้านการไม่ใช้ยาและด้านการใช้ยา โดยใช้ทฤษฏีการดูแลตนเอง
ของโอเร็มเป็นกรอบแนวคิดในการวิจัย กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปที่ได้รับ
การวินิจฉัยจากแพทย์ว่าเป็นโรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจส่วนบนที่เข้ารับบริการที่แผนกผู้ป่วยนอก
โรงพยาบาลทุติยภูมิแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 105 ราย
ระหว่างเดือนตุลาคมถึงเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2560 เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง
วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติบรรยาย ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีพฤติกรรมการดูแลตนเองทั้งด้าน
การไม่ใช้ยาและด้านการใช้ยาด้วยรูปแบบและวิธีที่หลากหลายผสมผสานกัน รวมทั้งมีการแสวงหา
ความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่สุขภาพและแหล่งบริการสุขภาพ ตลอดจนมีการป้องกันการแพร่กระจาย
เชื้อโรคไปสู่บุคคลอื่น กลุ่มตัวอย่างเกือบทั้งหมด (ร้อยละ 90) มีพฤติกรรมการใช้ยาหลายชนิดร่วมกัน
ส่วนใหญ่ (ร้อยละ 71) มีการใช้ยาด้วยตนเองก่อนมาพบแพทย์ ซึ่งประมาณครึ่งหนึ่งเป็นยาที่ไม่มี
ใบสั่งยาจากแพทย์ ส่วนใหญ่ (ร้อยละ 63) แสวงหาความช่วยเหลือเกี่ยวกับการใช้ยาจากหลายแหล่ง
ในขณะที่บางส่วน (ร้อยละ 10) ไม่สามารถประเมินความรุนแรงของอาการที่ต้องรีบมาพบแพทย์
พฤติกรรมที่พบส่วนน้อย ได้แก่ ซื้อยาใช้เองโดยไม่มีเภสัชกรแนะนำ เพิ่ม ลดหรือหยุดยาปฏิชีวนะ
หรือยาต้านไวรัสเอง ส่วนพฤติกรรมด้านการป้องกัน พบว่า กลุ่มตัวอย่างประมาณ 2/3 ไม่ได้รับการ
ฉีดวัคซีนป้องกันการติดเชื้อทางเดินหายใจเป็นประจำทุกปี และมีเพียง 2 รายที่ได้รับวัคซีนป้องกัน
โรคปอดอักเสบ ผลการศึกษาครั้งนี้ชี้ให้เห็นว่าพฤติกรรมการใช้ยาด้วยตนเองของผู้สูงอายุที่ติดเชื้อ
ทางเดินหายใจส่วนบนมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนของโรค ปัญหาเชื้อดื้อยา การใช้ยาซ้ำ
ซ้อน ปฏิกิริยาระหว่างยา และอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา ดังนั้น ข้อมูลจากผลการวิจัยนี้บุคลากร
ด้านสุขภาพควรนำไปใช้ในการพัฒนาแนวทางการส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อการป้องกัน
และการจัดการอาการของผู้สูงอายุเมื่อมีการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนที่เหมาะสม
The purpose of this descriptive study was to explore self-care behaviors in older persons of upper respiratory tract infection. Orem’s self-care theory was used to guide the study. The sample consisted of 105 persons with at least 60 years old who had been diagnosed by a physician with upper respiratory tract infection and were recruited by purposive sampling from an outpatient department of a secondary hospital in Bangkok. The data were collected from October to November, 2017. Semi-structured interviews were used to collect the data, which were analyzed using descriptive statistics. The results revealed that the sample performed both nonpharmacological and pharmacological self-care behaviors, which were varied and combined with several methods. They also sought help from health care services and health care providers, and performed behaviors to prevent the spread of infection to others. Almost all of the sample (90%) had polypharmacy; most of them (71%) self-medicated before seeing the doctor by which half of the medications had no prescriptions; two-thirds sought help about medication from multiple sources, while 10% of the sample were unable to assess their severity of the symptoms or make a decision whether they should see a doctor. On the other hand, the minority bought medications without pharmacists' guide, and adjusted or stopped antibiotics by themselves. For preventive behaviors, approximately, two-thirds of the sample did not receive yearly vaccination, and only two persons received pneumococcal vaccine. The results of this study showed that self-medication behaviors of older persons with upper respiratory tract infection may induce a high risk of complications of the disease, drug resistance, duplicate medication, drug interaction, and adverse drug reactions. Thus, this basic knowledge from this study should be used to develop interventions for promotion of appropriate self-care behaviors in prevention and management of symptoms of older persons with upper respiratory tract infection.
The purpose of this descriptive study was to explore self-care behaviors in older persons of upper respiratory tract infection. Orem’s self-care theory was used to guide the study. The sample consisted of 105 persons with at least 60 years old who had been diagnosed by a physician with upper respiratory tract infection and were recruited by purposive sampling from an outpatient department of a secondary hospital in Bangkok. The data were collected from October to November, 2017. Semi-structured interviews were used to collect the data, which were analyzed using descriptive statistics. The results revealed that the sample performed both nonpharmacological and pharmacological self-care behaviors, which were varied and combined with several methods. They also sought help from health care services and health care providers, and performed behaviors to prevent the spread of infection to others. Almost all of the sample (90%) had polypharmacy; most of them (71%) self-medicated before seeing the doctor by which half of the medications had no prescriptions; two-thirds sought help about medication from multiple sources, while 10% of the sample were unable to assess their severity of the symptoms or make a decision whether they should see a doctor. On the other hand, the minority bought medications without pharmacists' guide, and adjusted or stopped antibiotics by themselves. For preventive behaviors, approximately, two-thirds of the sample did not receive yearly vaccination, and only two persons received pneumococcal vaccine. The results of this study showed that self-medication behaviors of older persons with upper respiratory tract infection may induce a high risk of complications of the disease, drug resistance, duplicate medication, drug interaction, and adverse drug reactions. Thus, this basic knowledge from this study should be used to develop interventions for promotion of appropriate self-care behaviors in prevention and management of symptoms of older persons with upper respiratory tract infection.