การทวนสอบค่าจุดตัดสินใจที่เหมาะสมสำหรับการแปลผลการตรวจหาแอนติเจนพื้นผิวของเชื้อไวรัสตับอักเสบบี

Abstract

การตรวจหา Hepatitis B surface antigen (HBsAg) ในเลือดเป็นวิธีที่รวดเร็วและสำคัญในการวินิจฉัยการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี อย่างไรก็ตามการแปลผลโดยใช้ค่าจุดตัดสินใจ (cut-off index, COI) ที่สูงเกินไป แม้จะมีความจำเพาะสูง แต่ก็ทำให้เกิดผลลบปลอมเพิ่มขึ้น จึงจำเป็นต้องมีการทดสอบยืนยันในอีกหลักการวิเคราะห์ ซึ่งทำให้เสียเวลาและค่าใช้จ่ายในการวิเคราะห์ซ้ำ และเป็นการเพิ่มภาระงานของห้องปฏิบัติการโดยไม่จำเป็น การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อคำนวณหาค่า COI ที่เหมาะสมในการแปลผลการตรวจหา HBsAg โดยทำการวิเคราะห์ receiver operating characteristic ในกลุ่มตัวอย่างที่ส่งตรวจหา HBsAg ของห้องปฏิบัติการศูนย์เทคนิคการแพทย์และรังสีเทคนิคนานาชาติ และทำการส่งตรวจยืนยันด้วยหลักการ neutralization โดยห้องปฏิบัติการภายนอก ผลการศึกษาพบว่าการตรวจ HBsAg มีความสอดคล้องกับผลการตรวจยืนยันสูง (พื้นที่ใต้กราฟ 0.9343, 95% CI 0.8717–0.9770) และเมื่อพิจารณาค่าความถูกต้องเชิงการวินิจฉัย พบว่า COI > 21.50 ให้ค่าความไวที่ 46% และค่าความจำเพาะที่ 100% (ไม่มีผลบวกปลอม) ซึ่งเป็นจุดตัดที่เหมาะสมสำหรับการแปลผลการวิเคราะห์ เพื่อใช้ยืนยันการวินิจฉัยการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี โดยไม่จำเป็นต้องทำการวิเคราะห์ซ้ำหรือส่งตรวจยืนยันเพิ่มเติม ทั้งนี้แนวทางในการแปลผลและรายงานผลการตรวจหา HBsAg ที่ได้จากการคำนวณดังกล่าว จำเป็นต้องได้รับการทวนสอบเป็นลำดับต่อไป

Detection of Hepatitis B surface antigen (HBsAg) in blood specimen is a crucial and rapid indicator for diagnosis of Hepatitis B virus infection. However, using a cut-off index (COI) that is too high, while providing high specificity, can increase the number of false negative results. This necessitates a confirmatory test, which is time wasting, cost, and unnecessary workload to the laboratory. This study aimed to determine an optimal COI value for the interpreting HBsAg results by performing a receiver operating characteristic (ROC) analysis on subjects requested for HBsAg detection at the clinical laboratory of the International Center for Medical and Radiological Technology, Golden Jubilee Medical Center. An external laboratory performed confirmatory testing using the HBsAg neutralization method. The results showed a high correlation between HBsAg detection and confirmatory neutralization test results (area under the curve 0.9343, 95% CI 0.8717–0.9770). Diagnostic accuracy performance showed that a COI > 21.50 provided a sensitivity of 46% and a specificity of 100% (i.e., no false positives), indicating it as an appropriate threshold for confirming Hepatitis B virus infection without the need for repeat or additional confirmatory tests. Nevertheless, laboratories should further validate the use of COI 21.50 before implementation in routine reporting, as determined in this study, must be validated further.