การแปลอปุลักษณ์เชิงมโนทัศน์ในหนังสือรวมกวีนิพนธ์ เรื่อง “The Universe of Us” (2016) ของ Lang Leav

Abstract

การศึกษานี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการแปลอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์จากภาษาอังกฤษเป็นภาษาไทยด้วยตนเอง โดยคัดเลือกบทกวีนิพนธ์ประเภทกลอนเปล่า ในหนังสือรวมกวีนิพนธ์เรื่อง THE UNIVERSE OF US (2016) ของ Lang Leav จำนวน 21 บทเพื่อใช้เป็นตัวบทในการศึกษาครั้งนี้ ผู้วิจัยใช้ทฤษฎีอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ (Conceptual Metaphor) ของ George Lakoff และ Mark Johnson (1980) ในการแบ่งประเภทอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ในบทกวีดังกล่าวออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ 1) อุปลักษณ์เชิงรูปธรรม (ร้อยละ 55.56) 2) อุปลักษณ์เชิงโครงสร้าง (ร้อยละ 31.48) และ 3) อุปลักษณ์เชิงทิศทางและการเคลื่อนที่ (ร้อยละ 12.96) ตามลำดับ และใช้แนวคิดด้านการแปลของ สัญฉวี สายบัว (2542) ในการแบ่งประเภทกลวิธีการแปล ได้แก่ 1) การแปลตรงตัว 2) การแปลเอาความ และ 3) การปรับบทแปลในระดับคำ และระดับโครงสร้าง จากผลการศึกษาพบว่า ผู้วิจัยใช้กลวิธีการแปลตรงตัวมากที่สุด (ร้อยละ 48.15) รองลงมาคือการแปลแบบเอาความ (ร้อยละ 37.04) การปรับบทแปลในระดับคำ (ร้อยละ 7.41) และการปรับบทแปลระดับโครงสร้าง (ร้อยละ 7.40) ตามลำดับ จากผลการศึกษาในงานวิจัยชิ้นนี้ แสดงให้เห็นว่าผู้วิจัยเลือกกลวิธีการแปลที่สามารถรักษาอุปลักษณ์ไว้ในภาษาปลายทางไว้ให้ได้มากที่สุด ผลการศึกษานี้จึงนับเป็นแนวทางอันเป็นประโยชน์โดยตรงต่อการแปลอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ประเภทกลอนเปล่าเป็นภาษาไทย

This thematic paper is a qualitative research on translating conceptual metaphor in the selected 21 prose poems in “The Universe of Us” (2016) written by Lang Leav, with objectives to explore and analyze the conceptual metaphor, translation strategies, problems, and solutions throughout the researcher’s own English-Thai translation. Based on the theoretical approach proposed by George Lakoff and Mark Johnson (1980), conceptual metaphor found in the selected prose poems were divided into three categories, namely 1) ontological metaphor (55.56%) 2) structural metaphor (31.48%) and 3) orientational metaphor (12.96%). In terms of translation strategy analysis, propositions of Sanchawee Saibua (1999) were employed, that is, 1) literal tr