ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมป้องกันการติดเชื้อโควิด-19 ในผู่ป่วยโรคหืด

Abstract

การติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19) สามารถกระตุ้นให้เกิดภาวะหืดกำเริบเฉียบพลันและทำให้การอักเสบเรื้อรังของหลอดลมที่มีอยู่นั้นมีอาการรุนแรงเพิ่มขึ้น การส่งเสริมพฤติกรรมเพื่อป้องกันการติดเชื้อโควิด-19 จึงมีความสำคัญอย่างมาก การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาความสัมพันธ์เชิงทำนายเพื่อศึกษาอิทธิพลของ 1) ความรู้เกี่ยวกับโรคโควิด-19 2) การรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการติดเชื้อโควิด-19 3) การรับรู้ความรุนแรงของโรคโควิด-19 และ 4) การรับรู้สมรรถนะของตนเองในการป้องกันการติดเชื้อโควิด-19 ต่อพฤติกรรมป้องกันการติดเชื้อโควิด-19 ในผู้ป่วยโรคหืด ตามกรอบแนวคิดแบบจำลองความเชื่อด้านสุขภาพของ Strecher และ Rosenstock (1997) กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคหืด อายุ 18 ปีขึ้นไป ที่มาติดตามการรักษาที่คลินิกโรคหืด โรงพยาบาลระดับตติยภูมิขั้นสูงแห่งหนึ่ง ในกรุงเทพมหานคร จำนวน 119 ราย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ได้แก่ 1) ข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบสอบถามความรู้เกี่ยวกับโรคโควิด-19 มีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ภายในชั้นเท่ากับ .92 3) แบบสอบถามการรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการติดเชื้อโควิด-19 4) แบบสอบถามการรับรู้ความรุนแรงของโรคโควิด-19 5) แบบสอบถามการรับรู้สมรรถนะของตนเองในการป้องกันการติดเชื้อโควิด-19 และ 6) แบบสอบถามพฤติกรรมป้องกันการติดเชื้อโควิด-19 มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาคเท่ากับ .79, .86, .81 และ .77 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างสองในสามเป็นเพศหญิงร้อยละ 68.9 อายุเฉลี่ย 64 ปี (SD = 11.8) มีพฤติกรรมป้องกันการติดเชื้อโควิด-19 อยู่ในระดับสูงร้อยละ 95.8 โดยตัวแปรทั้งหมดสามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของพฤติกรรมป้องกันการติดเชื้อโควิด-19 ในผู้ป่วยโรคหืดได้ร้อยละ 36.5 (R2 = 0.365, p < .001) โดยปัจจัยที่มีอิทธิพลสูงสุดคือ การรับรู้สมรรถนะของตนเองในการป้องกันการติดเชื้อโควิด-19 (β = 0.399, p < .001) รองลงมาคือ การรับรู้ความรุนแรงของโรคโควิด-19 (β = 0.283, p < .001) และการรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการติดเชื้อโควิด-19 (β = 0.206, p < .05) ตามลำดับ การนำผลของวิทยานิพนธ์ไปใช้: จากผลการศึกษาเสนอแนะว่า พยาบาลควรส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะของตนเอง และให้ข้อมูลเกี่ยวกับความรุนแรงของโรคโควิด-19 ตามความเป็นจริงร่วมกับโอกาสเสี่ยงต่อการติดเชื้อโควิด-19 เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมป้องกันการติดเชื้อโควิด-19 ของผู้ป่วยโรคหืด

Coronavirus disease 2019 (COVID-19) can trigger exacerbations of acute asthma and chronic airway inflammation; therefore, it is important to promote preventive infection behaviors against COVID-19 in patients with asthma. This study aimed to determine the influences of 1) COVID-19 knowledge, 2) perceived susceptibility to COVID-19, 3) perceived severity of COVID-19, and 4) perceived self-efficacy for COVID-19 prevention on preventive infection behaviors against COVID-19 in patients with asthma. The health belief model developed by strecher and rosenstock (1997) was used as conceptual framework. The study was conducted in 119 patients with asthma, aged 18 years and older who came for follow up visits at the asthma clinic in a super tertiary hospital in Bangkok, Thailand. The instruments for data collection included 1) demographic questionnaire, 2) the COVID-19 knowledge questionnaire. The confidence of intraclass correlation coefficient was 0.92, 3) the perceived susceptibility of COVID-19 questionnaire, 4) the perceived severity of COVID-19 questionnaire, 5) the perceived self-efficacy for COVID-19 prevention questionnaire, and 6) the preventive behaviors against COVID-19 questionnaire. The cronbach’s alpha coefficients were 0.79, 0.86, 0.81, and 0.77, respectively. Data were analysed by using descriptive statistics and multiple regression analysis. The results showed that two thirds of the participants were females (68.9%) with a mean age of 64 years (SD = 11.8). Almost all participants (95.8%) had a high level of preventive infection behaviors against COVID-19. The multiple regression analysis indicated that all independent variables could explain the variance of 36.5% of preventive infection behaviors against COVID-19 in patients with asthma (R2 = 0.365, p < .001). Variables with the greatest influence were perceived self-efficacy for COVID-19 prevention (β = 0.399, p < .001), follow by perceived severity of COVID-19 (β = 0.283, p < .001) and perceived susceptibility to COVID-19 (β = 0.206, p < .05), respectively. Implication of the thesis: The results of this study suggested that nurses should promote self-efficacy for COVID-19 prevention and provide information about severity of COVID-19 and susceptibility to COVID-19 to encourage preventive infection behaviors against COVID-19 in patients with asthma.