ปัจจัยกำหนดความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับโรคพิษสุนัขบ้าในนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาในพื้นที่ประจำถิ่นของโรคพิษสุนัขบ้า
25
2
Issued Date
2564
Copyright Date
2564
Resource Type
Language
tha
File Type
application/pdf
No. of Pages/File Size
ก-ฎ, 176 แผ่น : ภาพประกอบ
Access Rights
open access
Rights
ผลงานนี้เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยมหิดล ขอสงวนไว้สำหรับเพื่อการศึกษาเท่านั้น ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา ห้ามดัดแปลงเนื้อหา และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า
Rights Holder(s)
มหาวิทยาลัยมหิดล
Bibliographic Citation
วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม. (สังคมศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุข))--มหาวิทยาลัยมหิดล, 2564
Suggested Citation
นภดล จันทร์เอี่ยม ปัจจัยกำหนดความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับโรคพิษสุนัขบ้าในนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาในพื้นที่ประจำถิ่นของโรคพิษสุนัขบ้า. วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม. (สังคมศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุข))--มหาวิทยาลัยมหิดล, 2564. สืบค้นจาก: https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/114263
Title
ปัจจัยกำหนดความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับโรคพิษสุนัขบ้าในนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาในพื้นที่ประจำถิ่นของโรคพิษสุนัขบ้า
Alternative Title(s)
Determinants of rabies-related health literacy and health behaviors among students in secondary schools in rabies-endemic area
Author(s)
Advisor(s)
Abstract
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับโรคพิษสุนัขบ้าในนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาในพื้นที่ประจำถิ่นของโรคพิษสุนัขบ้า และประมาณระดับความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะทางประชากรศาสตร์ สังคมและเศรษฐกิจกับความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับโรคพิษสุนัขบ้า เป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวางด้วยวิธีการเชิงปริมาณ มีการเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างที่เป็นนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาในเขตเทศบาลนครอุบลราชธานี จำนวน 544 คน โดยใช้แบบสอบถามภายใต้แนวคิดตัวกำหนดสุขภาพเชิงสังคม (Social determinants of health) และความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health literacy)ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มตัวอย่างมีระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพที่สูงกว่าในทักษะการเข้าใจข้อมูล และต่ำกว่าในทักษะการประเมินข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับโรคพิษสุนัขบ้า ส่วนใหญ่มีพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับโรคพิษสุนัขบ้าในลักษณะการแบ่งสัดส่วนห้องนอนกับสัตว์เลี้ยงอย่างชัดเจนแต่มักไม่หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับสัตว์จรจัด สำหรับผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์โดยการหาค่าสัมประสิทธิ์ความถดถอยพหุ พบว่าการเข้าถึงบริการสุขภาพ สภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย เพศ และการศึกษาของผู้ปกครองมีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพโดยรวม (p<0.05) นอกจากนี้ กลุ่มตัวอย่างที่เป็นเพศหญิง อายุมากกว่า อาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยกว่า สามารถเข้าถึงบริการสุขภาพได้ดีกว่า มีทักษะในการเข้าถึงและประยุกต์ใช้ข้อมูลด้านสุขภาพที่ดีกว่า มีแนวโน้มที่จะมีพฤติกรรมป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าที่ดีกว่าจากการศึกษาช่วยยืนยันได้ถึงความสำคัญของตัวกำหนดเชิงโครงสร้างและตัวกำหนดระหว่างกลาง โดยได้รับอิทธิพลอย่างยิ่งจากภูมิหลังทางสังคมเศรษฐกิจของครอบครัว รวมถึงลักษณะทางสิ่งแวดล้อมและการเข้าถึงข้อมูลสุขภาพ สามารถส่งผลต่อการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ของนักเรียน ความร่วมมือกันตั้งแต่ระดับนโยบาย ระดับท้องถิ่น ระดับชุมชน ระดับครัวเรือน ตลอดจนปัจเจกบุคคล มีความสำคัญต่อการส่งเสริมการจัดการโรคพิษสุนัขบ้าในพื้นที่
This cross-sectional quantitative study was aimed to explain the level of rabies-related health literacy and behaviors among students in secondary schools in the rabies-endemic area and to assess the extent that demographic, social, and environmental characteristics are associated with rabies-related health literacy and behaviors. The questionnaire was developed using the perspective of social determinants of health and Sorensen’s model of health literacy. Students in secondary schools (554) located in Ubon Ratchathani Municipality area were recruited.It was found that the students had a higher level of health literacy in the aspect of understanding rabies-related information but a lower level of appraising skill. In terms of rabies-related behaviors, most students reported having separate sleeping areas from their pets but did not avoid contact with stray animals. The results from multiple linear regression showed that access to health services, safe environment, gender, and parent’s education were significantly associated with the level of overall health literacy (p<0.05). In addition, those who were female, older, living in a safer environment, having better access to health services, having better skills of access to and application of health information were more likely to have better rabies-related behaviors.The study findings confirmed the significance of both structural and intermediary determinants of health, particularly the extent that family socio-economic background, as well as environmental characteristics and access to health information, may contribute to the development of student’s health literacy and desirable health behaviors. The collaboration at policy, local, community, household, and individual levels is essential to promote the management of rabies in the area.
This cross-sectional quantitative study was aimed to explain the level of rabies-related health literacy and behaviors among students in secondary schools in the rabies-endemic area and to assess the extent that demographic, social, and environmental characteristics are associated with rabies-related health literacy and behaviors. The questionnaire was developed using the perspective of social determinants of health and Sorensen’s model of health literacy. Students in secondary schools (554) located in Ubon Ratchathani Municipality area were recruited.It was found that the students had a higher level of health literacy in the aspect of understanding rabies-related information but a lower level of appraising skill. In terms of rabies-related behaviors, most students reported having separate sleeping areas from their pets but did not avoid contact with stray animals. The results from multiple linear regression showed that access to health services, safe environment, gender, and parent’s education were significantly associated with the level of overall health literacy (p<0.05). In addition, those who were female, older, living in a safer environment, having better access to health services, having better skills of access to and application of health information were more likely to have better rabies-related behaviors.The study findings confirmed the significance of both structural and intermediary determinants of health, particularly the extent that family socio-economic background, as well as environmental characteristics and access to health information, may contribute to the development of student’s health literacy and desirable health behaviors. The collaboration at policy, local, community, household, and individual levels is essential to promote the management of rabies in the area.
Degree Name
ศิลปศาสตร์มหาบัณฑิต
Degree Level
ปริญญาโท
Degree Department
คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์
Degree Discipline
สังคมศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุข
Degree Grantor(s)
มหาวิทยาลัยมหิดล